بیش از یک دهه است که جنگ کنسول‌ها یکی از مهم‌ترین و داغ‌ترین موضوعات پیرامون صنعت بازی است. جنگی که ابتدا توسط طرفداران تعصبی هر کدام از کنسول‌های PlayStation و Xbox شکل گرفت و در نسل هشتم با پر و بال دادن شرکت‌های تولید کننده به یک رقابت بی دلیل و مضحک تبدیل شده است. تا جایی که سونی و مایکروسافت هر کدام به نوعی تنها به یک مسئله فکر می‌کنند: ” کم کردن روی طرف مقابل! “

سونی و مایکروسافت اقرار می‌کنند.

اما نکته قابل توجه این‌جاست که شرکت‌های تولیدکننده این کنسول‌ها متوجه زوال روزافزون خود نشده‌اند و کماکان به اجرایی کردن سیاست‌های اشتباه خود می‌پردازند. جالب است که هر دو طرف این نبرد به این نتیجه رسیده‌اند که این جنگ، صرفا باعث نزدیک شدن آن‌ها به سوی تاریخ انقضاهایشان شده است، اما باز هم دست از این سیاست‌های اشتباه نکشیده و در خواب به سر می‌برند.

نکته این جاست که هر دو طرف می‌دانند در این نسل، شانسی برای رقابت با رایانه‌های شخصی ندارند و در همین سال‌های ابتدایی نسل شکست خورده‌اند و به شکست خود نیز اقرار می‌کنند. مایکروسافت رسما با معرفی پروژه اسکورپیو این شکست را اعلام کرد. پروژه‌ای که به قول خود مایکروسافتی‌ها قرار است تحولی در صنعت بازی‌های ویدئویی باشد، در واقع هیچ مزیت خاصی ندارد. در واقع شما صرفا یک کیس کامپیوتر را خریداری خواهید کرد که قابلیت اتصال ماوس و کیبورد را نداشته و تنها به یک گیم‌پد متصل شده ‌است. از سوی دیگر سونی نیز به نوبه خود این شکست را قبول کرده است. چنانکه اندرو هاوس در نشست سالیانه PlayStation اقرار کرد که هدفشان رقابت با رایانه‌های شخصی است.

با توجه به همه این‌ها باید گفت این دو شرکت هنوز متوجه دلایل شکستشان در مقابل رایانه‌های شخصی نشده‌اند و نمی‌دانند دقیقا باید چه کاری انجام دهند. رایانه‌های شخصی به خودی خود نمی‌تواند رقیبی برای کشیدن خط بطلان بر جنگ کنسول‌ها باشد. موضوع فراتر از این‌هاست. ظهور پدیده‌ای در صنعت‌ بازی‌های ویدئویی به نام استیم.

steam_game2download

ولو وارد می‌شود! احترام بگذارید.

این که چرا رایانه‌های شخصی توانستند در نسل هشتم، تماما ازکنسول‌ها پیشی گرفته و آن‌ها را جا بگذارند، تنها یک دلیل اصلی دارد و آن وجود ناشر بزرگی چون ولو، و فروشگاه قدرتمندی همچون استیم است. در واقع باید گفت که سیاست ولو و استیم به هیچ وجه رقابت با کنسول‌ها نبوده است؛ شاید همین موضوع هم باعث پیشرفت آن شده باشد. چون به جای اینکه بخواهد خود را درگیر رقابت با سونی و مایکروسافت کند، تنها به ارضای نیازهای مخاطب خود پرداخته و تمام تلاش خود را کرده تا رضایت آنان را جلب نماید. و مخاطب بازی‌باز نیز تنها یک درخواست دارد: “بازی”. چیزی که در نسل هشتم کمتر شاهد پرداختن سونی و مایکروسافت به آن هستیم.

در ابتدای شروع نسل هشتم و معرفی کنسول‌ها، عده‌ای معتقد بودند که این شرکت‌ها برای ارتقای نسل زود اقدام کرده‌اند. زیرا نسل هفتم هنوز قابلیت‌هایی داشت که می‌شد از آن تا سه الی چهار سال دیگر بهره جست. اما وجود آفتی چون جنگ کنسول‌ها و رقابت طاقت‌فرسای تکنولوژیک بین آن‌ها باعث شد وارد نسل جدید شویم.

سوال اساسی در رابطه با این ارتقای فنی نسل این جاست که آیا مخاطب بازی‌باز به گرافیک 4K و HDR نیاز دارد یا به بازی‌های زیاد و با کیفیت؟ آیا نیاز مخاطب در آن است که The Last of Us را دوباره و دوباره با گرافیک‌های بالاتر بازی کند و مدام با خبر انتشار Remasterهای آن مواجه شود؟ آیا نیاز مخاطب این است که بتواند قطعات کارت گرافیک و رم و هارد کنسول خود را از کنسول خارج کرده و جایگزین‌های قوی‌تری برای جایگذاری کند؟ آیا نیاز مخاطب این است که در کنفرانس‌ها به مشاهده تریلر از پیش رندر شده خدای جنگ بنشیند؟ و یا برای تریلر بازی جدید کوجیما جیغ و دست و هورا بکشد، آن هم در شرایطی که هنوز کوجیما پروداکشن انجین مناسبی برا توسعه بازی خود ندارد؟ خیر… مخاطب بازی‌باز به بازی نیاز دارد و این تنها چیزیست که تولیدکنندگان کنسول‌ها از آن غافل مانده و هیچ تلاشی برای جلب رضایت مخاطب ندارند.

واقعا برای یک بازی‌باز چه اهمیتی دارد که بتواند ماینکرفت یا رزیدنت اویل را با هدست VR بازی کند. سازندگان کنسول آنقدر درگیر خود تکنولوژی شده‌اند که حتی به جذابیت محصولاتی که قرار است از این تکنولوژی استفاده کند ندارند و هر بازی‌ای را به زور می‌خواهند به خورد تکنولوژی بدهند. از سوی دیگر شرکت ولو به همراه معرفی هدست Steam VR تعداد زیادی بازی مختص این تکنولوژی را عرضه کرد که حال و هوا و گیم‌پلی آن‌ها نیز با توجه به قابلیت‌های آن طراحی شده است؛ نه اینکه بخواهد کانتر استرایک یا پورتال را به خورد آن بدهد.

جالب است که سازندگان کنسول متوجه این ضعف‌های عمده خود در مقابل ولو شده‌اند، ولی راهکار مقابله با آن را راه‌اندازی استور برای رایانه‌های شخصی پنداشته و کماکان در بیراهه به سر می‌برند. مایکروسافت با راه‌اندازی استور ویندوز سعی داشت تا یک فروشگاه مجهز برای بازی‌های رایانه‌های شخصی ارائه دهد تا بدینوسیله بتواند با استیم رقابت کند. اما این استراتژی از سوی مایکروسافت شکست خورد. چرا که استور ویندوز صرفا برای سیستم عامل‌های ویندوز در دسترس بوده و از سایر سیستم‌ عامل‌ها مثل مک و لینوکس پشتیبانی نمی‌کند. همچنین محیط ویندوز استور برای تبدیل شدن به یک فروشگاه حرفه‌ای زمان و کار زیادی را می‌طلبد که مایکروسافت از آن چشم پوشی کرده است. همچنین تعداد محصولاتی که در این فروشگاه موجود است نیز به قدری نیست که بتواند مخاطبان استیم را مجاب به استفاده از آن نماید. بهرحال این ترفند مایکروسافت شکست خورده و حتی اعلام کرده برخی محصولات انحصاری فروشگاه خود مثل کوانتوم بریک را در استیم منتشر خواهد کرد.

همچنین سونی نیز با راه‌اندازی سرویس Play Station Now سعی دارد تا با استیم وارد رقابت شود. این سرویس در واقع یک ایمولاتور رسمی است که می‌تواند بازی‌های PS4 را روی رایانه‌های شخصی اجرا نماید. لیکن همان مشکلات استور ویندوز را دارد. هم کمیت پایین محصولات و هم پشتیبانی از فقط یک سیستم عامل. چه بسا عضویت در این سرویس رایگان نبوده و ماهیانه باید مبلغ 19.99 دلار نیز بپردازید تا بتوانید از این سرویس استفاده کنید. چرا مدیران سونی فکر می‌کنند که می‌توانند با این ترفندها با فروشگاه قدرتمندی چون استیم رقابت کنند؟!!!

pc_vs_ps_vs_xbox_game2download

همه آن چیزی که یک بازی‌باز نیاز دارد.

اما نوبت به آن رسید تا به دلایل موفقیت استیم در مقابل کنسول‌ها در این نسل بپردازیم:

پرهیز از حواشی و قرار دادن اولویت با بازی‌ها:

ولو به دور از حواشی معرفی تکنولوژی و هیاپ تبلیغاتی محصولات سخت افزاری خود، صرفا به یک کار مشغول است و آن هم ارائه بازی ست. در بازی‌هایی که در این فروشگاه وجود دارند محدودیت نسل وجود ندارد. اگر دلتان برای تامی ورستی و کارل جانسون و یا لاراکرافت‌های نسل پنجم و ششمی تنگ شده است به راحتی می‌توانید آن‌ها را در این فروشگاه بیابید و با همان سیستمی که پنجمین سرقت بزرگ اتومبیل را بازی می‌کنید، به تجربه دوباره بازی‌های نوستالژیک هم بپردازید. البته سونی با ارائه برخی از بازی‌های نسل ششم بر روی PS4 سعی کرد تا کمی نقص کمبود محصولات خود را در این نسل کاهش دهد. ولی باز هم نمی‌تواند این سیاست را با امکانات استیم مقایسه کرد.

همه نیازهای من:

بازی‌بازها دوست دارند در مورد بازی‌ها نظر و نقد بنویسند. در گروه‌های مختلف و انجمن‌های مجازی به بحث و گفت و گو در مورد یک بازی خاص بپردازند. گاهی اوقات به اشتراک گذاشتن تجربیات خود و حتی چند اسکرین‌شات ساده از بازی خود بپردازند و مشکلات خود را از دیگران بپرسند و راهنمای قدم به قدم بازی‌های را مطالعه کنند. از یک سیستم پشتیبانی قدرتمند استفاده کنند و در کمترین زمان ممکن بتوانند علایق و سلایق خود را بیابند و خریداری کنند. همه این امکانات یک جا در فروشگاه استیم موجود است و برای دسترسی به هرکدام از آن‌ها نیازی نیست از سیستم‌ها و پلتفرم‌های فرعی استفاده کنند.

کمیت و کیفیت بالای بازی‌ها:

در فروشگاه استیم تا دلتان بخواهد بازی هست. شاید در کل فروشگاه مایکروسافت و سونی، بر روی هم کمتر از 500 بازی نسل هشتمی بیابید. اما فروشگاه استیم چند صد هزار بازی در اختیار شما قرار داده تا بتواند تمام سلیقه‌های مختلف را پوشش دهد. گرچه در هر فروشگاهی اقلام با کیفیت پایین هم وجود دارند؛ اما استیم آنقدر محصول به شما پیشنهاد می‌دهد که هیچ وقت دست خالی از این فروشگاه بیرون نخواهید آمد و همیشه سبدتان پر از کالا خواهد بود. به طور میانگین در هر روز بالای 40 بازی جدید بر روی شبکه استیم منتشر می‌شود که رسیدن به این آمار برای کنسول‌ها خیلی ذور از ذهن است.

تخفیف‌های مداوم و همیشگی:

روزی نیست که شما وارد این فروشگاه شوید و ببینید هیچ بازی‌ای تخفیف نخورده است. تخفیف‌های آخر هفته، تخفیف‌های ناشرین، تخفیف‌های ژانری و تخفیف‌های کلان که در طول سال به صورت مداوم در جریان است و همیشه می‌توانید به خرید بازی‌های مورد علاقه‌تان با قیمت کمتر امید داشته باشید.

همه نیازهای توسعه‌دهندگان:

گرچه برای انتشار موفق یک بازی و تضمین صد در صدی درآمدزایی لازم است که حتما یک بازی با شراکت و مدیریت تبلیغاتی یک ناشر عرضه شود. ولی فروشگاه استیم برای عرضع محصولات هیچ محدودیتی قائل نبوده و اجازه می‌دهد که حتی خود توسعه دهنده‌ها بتوانند بدون دخالت شخص ثالت محصول خود را منتشر کنند.

درک اهمیت بازی‌های مستقل:

مدیران ولو خیلی قبل تر از کنسول‌ها به اهمیت والای بازی‌های مستقل پی برده‌اند و با توجه به سهولت انتشار بازی بر روی این فروشگاه، کمتر بازی‌های مستقلی هستند که به انتشار بازی بر روی این پلتفرم نیاندیشند. در حال که یک بازی‌ساز مستقل برای انتشار بازی خود بر روی یک کنسول آنقدر با مشکلات مختلف رو به رو خواهد شد که گاهی اوقات از کرده خود پشیمان می‌شود.

بهرحال دلیل موفقیت استیم را می‌توان در سه عامل اساسی خلاصه کرد: بازی، بازی‌باز، بازی‌ساز. چیزی که سازندگان کنسول‌ها در نسل هشتم کمترین اهمیت را برای آن قائل نیستند و صرفا به یک عامل فرعی با عنوان ارتقای تکنولوژی پرداخته‌اند. گویا فراموش کرده‌اند که هدف اصلی این صنعت فقط یک چیز بوده و هست: ” بازی “.